Als je een camper wilt besturen is het gewicht en de categorie van je rijbewijs bepalend. In Nederland mag je met een gewoon B-rijbewijs een camper rijden mits deze een maximaal toegestanemassa heeft van 3.500 kg en geschikt is voor maximaal 8 personen (exclusief de bestuurder). Dit is de standaardregel en geldt ook in heel Europa: tot 3.500 kg met B, tussen 3.500 kg en 7.500 kg met C1, en boven de 7.500 kg heb je een C-rijbewijs nodig.
Die 3.500 kg-grens is niet zomaar gekozen. Veel moderne campers, bijvoorbeeld uitgerust met extra accu’s, AdBlue-systemen of veiligheidssystemen, wegen al snel zwaarder. Daardoor blijft er minder ruimte over voor belading en inzittenden en rijd je makkelijker over de grens van wat je met een B-rijbewijs nog mag rijden.
Sinds 1 juli 2025 is er een uitzondering binnen Nederland. Met een B-rijbewijs mag je dan een zwaardere camper besturen, tot 4 250 kg, mits het voertuig duurzaam is aangedreven (zoals elektrisch, waterstof, LPG of CNG) én je het rijbewijs al minstens twee jaar hebt, in Nederland rijdt en zonder aanhanger, alleen dan geldt de vrijstelling. Op Europees niveau is aanpassing gaande: de EU heeft de grens van 3 500 kg naar 4 250 kg opgetrokken, maar lidstaten krijgen tot 2029 de tijd om dit om te zetten in nationale wetgeving. In sommige gevallen kan een korte aanvullende opleiding worden verplicht.
Voor zwaardere campers (tussen 3.500 kg en 7.500 kg) is een C1-rijbewijs vereist. Dat is wettelijk bepaald, net als dat voor meer dan 7,500 kg een C-rijbewijs nodig is. De C1-categorie geldt als “camperrijbewijs” bij veel opleiders, omdat je met dat rijbewijs ook lichte vrachtauto’s mag besturen.
Behalve het gewicht speelt ook het aantal zitplaatsen een rol. Voor campers met meer dan 8 zitplaatsen (zonder bestuurder) heb je een busrijbewijs D1 (9-16 zitplaatsen, kortere bus), of D (meer dan 16 zitplaatsen) nodig. Maar dat is in de recreatieve markt vrijwel niet relevant, de meeste campers hebben aanzienlijk minder zitplaatsen.
De regels zijn niet bedoeld om lastig te doen. Zwaardere voertuigen hebben andere rij-eigenschappen, zoals langere remweg en meer zwaartepuntveranderingen. Een aanvullend rijbewijs, inclusief medische keuring en theorie- en praktijkexamen, helpt om je veilig op pad te krijgen. En dat is alleen maar logisch als je met een aanzienlijk groter voertuig de weg op gaat.
Voor recreatieve bestuurders is dat soms frustrerend. De NKC (Nederlandse Kampeerauto Club) pleit dan ook voor verruiming van de B-categorie naar 4.250 kg en voor een vereenvoudigde verlenging van het C1-rijbewijs voor niet-beroepsmatige bestuurders, bijvoorbeeld met een langere geldigheid dan de huidige vijf jaar en zonder steeds weer een nieuwe medische keuring.
Voor een camper tussen 3 500 kg en 7 500 kg heb je het C1-rijbewijs nodig, waarvoor je eerst een gezondheidsverklaring bij het CBR moet indienen en een medische keuring moet laten uitvoeren. Als je dat hebt, leg je een theorie-examen af (RVM1-C1), dat je via MijnCBR plant.
De praktijk krijg je bij een rijschool, waarna je examen doet in een lichte vrachtwagen, vaak een Iveco Daily. Bij sommige opleiders kun je het “camperrijbewijs in 1 dag halen”, dus theorie klaar, praktijkles gevolgd en examen in één dag. Dit maakt het in één keer regelen aantrekkelijk voor wie ervaring heeft met grotere voertuigen. Exact dat concept heb ik hierboven één keer genoemd.
Andere opleiders, zoals de ANWB, bieden het rijbewijs binnen twee dagen aan. De NKC heeft via BOVAG een “1-daags” pakket ontwikkeld waarin je vooraf online de theorie leert, zodat je op één praktijkdag kunt examen doen.
Rijden met een camper vraagt om inzicht in wat je mag doen. Je rijdt met je B-rijbewijs tot 3.500 kg, of tot 4.250 kg als je duurzaam aangedreven voertuig aan de voorwaarden voldoet. Daarboven komt de C1-categorie, met aanvullende eisen, theorie en praktijk. Wil je ooit een zware camper besturen? Dan heb je dat rijbewijs nodig en met de juiste voorbereiding kun je dat relatief snel regelen.
